Koop of krijg je in Vlaanderen een woning of appartement met een slecht EPC-label? Dan moet je mogelijk verplicht energetisch renoveren. De renovatieverplichting in Vlaanderen geldt sinds 1 januari 2023 voor bepaalde eigendomsoverdrachten van woningen met EPC-label E of F.
In 2026 moet je binnen zes jaar minimaal EPC-label D behalen. Maar wanneer begint die termijn? Welke renovatiewerken zijn nodig? En waarom moet je zowel vóór als na de renovatie een EPC laten opmaken?
Wat houdt de renovatieverplichting in 2026 in?
De Vlaamse renovatieverplichting verplicht nieuwe eigenaars van energieverslindende woningen en appartementen om de energieprestatie te verbeteren.
Voor woningen met EPC-label E of F geldt bij bepaalde overdrachten een renovatieplicht naar minimaal label D. De termijn bedraagt zes jaar, ook voor lopende dossiers waarvoor oorspronkelijk vijf jaar gold.
De eerder geplande verstrenging naar label C vanaf 2028 werd geschrapt. Label D blijft dus het wettelijke minimum binnen deze renovatieverplichting.

Overzicht EPC-labels en renovatieverplichting
| EPC-label vóór overdracht | Renovatieplicht | Vereist resultaat |
|---|---|---|
| A+, A of B | Nee | Geen verplicht nieuw label |
| C | Nee | Geen verplicht nieuw label |
| D | Nee | Voldoet aan minimum |
| E | Ja | Minimaal label D |
| F | Ja | Minimaal label D |
Tip: een woning met label D voldoet aan de huidige renovatieverplichting. Toch kan verder renoveren naar label B of A interessant zijn voor het wooncomfort en de toekomstige energiebehoefte.
Wanneer is de renovatieverplichting van toepassing?
De renovatieplicht geldt onder meer bij een notariële overdracht in volle eigendom, zoals een verkoop of schenking. Ook bij de vestiging van bepaalde erfpacht- en opstalrechten kan de verplichting gelden.
Er bestaan uitzonderingen. Zo leidt een erfenis op zichzelf niet tot de renovatieverplichting en geldt een schenking van uitsluitend de blote eigendom niet als overdracht in volle eigendom.
De termijn begint doorgaans te lopen vanaf de authentieke akte. Wordt een woning opnieuw verkocht terwijl de renovatietermijn nog loopt, dan neemt de volgende eigenaar de resterende termijn over.
EPC vóór renovatie: waarom is het belangrijk?
Het EPC vóór renovatie toont hoe energiezuinig een woning is. Een erkende energiedeskundige type A onderzoekt onder meer de isolatie, ramen, verwarming en aanwezige installaties.
Het certificaat bevat een energiescore, energielabel en aanbevelingen voor energiebesparende maatregelen.
Bij verkoop moet een geldig EPC beschikbaar zijn dat in principe vanaf 2019 is opgemaakt. Een geldig EPC Bouw kan onder bepaalde voorwaarden eveneens worden gebruikt. Het EPC helpt de koper om de noodzakelijke renovaties en het bijbehorende budget beter in te schatten.
Welke werken verbeteren je EPC-label?
Niet iedere woning heeft dezelfde renovatiewerken nodig. De meest geschikte maatregelen hangen af van de bestaande energieprestatie.
Veelvoorkomende verbeteringen zijn:
- Dakisolatie: beperkt warmteverlies via het dak.
- Spouwmuur- of gevelisolatie: verbetert de thermische prestaties van buitenmuren.
- Hoogrendementsbeglazing: vermindert warmteverlies via ramen.
- Vloerisolatie: verhoogt het comfort en beperkt warmteverlies.
- Efficiënte verwarming: bijvoorbeeld een geschikte warmtepomp.
- Zonnepanelen: kunnen de berekende EPC-score verbeteren.
Advies: laat vooraf berekenen welke combinatie van maatregelen nodig is om label D te behalen. Alleen zonnepanelen plaatsen of ramen vervangen garandeert niet dat je aan de renovatieverplichting voldoet.
EPC na renovatie: wanneer verplicht?
Na de energetische renovatie moet de eigenaar met een nieuw EPC aantonen dat minimaal label D is bereikt.
Dit certificaat wordt opgemaakt door een erkende energiedeskundige type A. De deskundige controleert de uitgevoerde werken en verwerkt de beschikbare bewijsstukken in de officiële EPC-software.
Het nieuwe EPC moet binnen de wettelijke renovatietermijn beschikbaar zijn. Je hoeft het niet afzonderlijk bij de Vlaamse overheid in te dienen: het wordt automatisch geregistreerd in de energieprestatiedatabank.
EPC vóór en na renovatie vergelijken
| Onderdeel | EPC vóór renovatie | EPC na renovatie |
|---|---|---|
| Doel | Beginsituatie vaststellen | Verbetering aantonen |
| Energielabel | Bijvoorbeeld E of F | Minimaal D |
| Energiescore | Bestaande energieprestatie | Nieuwe energieprestatie |
| Belangrijk voor | Aankoop en renovatieplanning | Bewijs renovatieplicht |
Een nieuw EPC is niet automatisch verplicht na iedere gewone renovatie. Het is wel noodzakelijk om de naleving van de renovatieverplichting aan te tonen.
Wat als je de renovatieverplichting niet naleeft?
Wie niet tijdig het vereiste EPC-label behaalt, riskeert een administratieve geldboete. Voor residentiële gebouweenheden bedraagt die €500 tot €5.000.
Een boete betekent niet dat de renovatieverplichting vervalt. De Vlaamse overheid kan een nieuwe termijn opleggen om alsnog aan de eisen te voldoen.
Laat je EPC tijdig opmaken
De renovatieverplichting in Vlaanderen verplicht nieuwe eigenaars van bepaalde woningen met label E of F om binnen zes jaar minimaal label D te behalen.
Een EPC vóór renovatie helpt om de noodzakelijke werken te bepalen. Het EPC na renovatie bewijst dat je aan de wettelijke verplichting voldoet.
Een nieuw EPC-attest nodig na renovatiewerken? Vergelijk vrijblijvend offertes van erkende energiedeskundigen en laat tijdig je nieuwe energiescore bepalen.